ad Jan, Jans en de kinderen

Auteur
Jan Kruis
Studio Jan Kruis (o.a. Daan Jippes, Wouter Stips, Gerben Valkema)


Start-Einde
Start: 1970

Uitgeverij
Joop Wiggers Produkties - Kockengen
Joop Wiggers Produkties - Breukelen (vanaf deel 21)
VNU Uitgevers - Amsterdam (vanaf deel 25)
Sanoma Uitgevers - Hoofddorp

Externe link

Jan, Jans en de kinderen, Nederlandse stripreeks vanaf 1970 over een doorsnee-familie, gebaseerd op het echte familieleven van tekenaar Jan Kruis. De gezinsleden moeder en twee dochters zijn dan ook gebaseerd op het echte gezin Kruis, alleen de vader ziet er anders uit. Ook de huisdieren zijn regelrecht afkomstig uit de 1970-versie van het gezin Kruis.
De strip wordt wekelijks voorgepubliceerd in het damesblad Libelle. Omdat Kruis op dat moment ook werk levert voor het concurrende damesblad Margriet, signeert hij het werk in eerste instantie met alleen zijn tweede voornaam Andries. Sommige afleveringen bevatten plots en grappen uit zijn eerdere strip Gregor, die worden voorgepubliceerd in de stripbladen Kuifje en Pep. Aangezien Uitgeverij De Spaarnestad, die het damesblad Libelle op de markt brengt, niet het voornemen heeft de wekelijkse afleveringen in boekvorm uit te brengen, wordt dit verzorgd door de kleine uitgeverij Joop Wiggers te Kockengen. Tot en met deel 20 worden onder deze vlag met veel succes de boeken verkocht.
Omdat Jan Kruis iedere week een aflevering in de Libelle gepubliceerd moet hebben, besluit hij om de zoveel tijd zelfbespiegelingen van De Rode Kater (in één der afleveringen wordt hij Edgar Allen Poes genoemd) te brengen. Dit blijkt een gouden greep, het tekent makkelijk weg en het lezerspubliek sluit de filosoferende kater in zijn armen. Aangezien hij zich schaamt voor het feit dat hij is gecastreerd en dit liever niet benoemd wil hebben, noemt hij zichzelf een je-weet-wel-kater. Sindsdien is deze uitdrukking een begrip geworden. De Rode Kater is gebaseerd op Kobus, de rode kat die Jan Kruis in 1970 als huisdier heeft (en die in 1978 is weggelopen). De naam Kobus wordt gebruikt voor het paard van Catootje, de jongste dochter.
In 1999 gaat Jan Kruis met pensioen en voor een aardig bedragje verkoopt hij samen met Joop Wiggers de rechten van de strip aan uitgeverij VNU. In latere interviews laat hij zich wel eens ontvallen dat hij hier aanvankelijk moeite mee heeft gehad. De strips worden voortaan gemaakt door een groep tekenaars en schrijvers onder de naam "Studio Jan Kruis". Bekende medewerkers zijn o.a. Daan Jippes, Wouter Stips (van de televisieprogramma's "Wordt Vervolgd" en "De Familie Oudenrijn") en Gerben Valkema (van de strip Elsje). Jan Kruis heeft wel het recht om op bepaalde momenten zelf de strip weer ter hand te nemen, mits dit voor een goed doel is. In 2011 is hij begonnen aan een nieuwe familiestrip met de naam Kwynk.
Hoewel de stripfamilie nauwelijks ouder is geworden is er in het negende deel in aflevering 391 uit 1979 te zien hoe de familie er in 2000 uit zou hebben gezien als deze wel ouder was geworden.
tekst: mvdwstrips.nl

Hoorspel op de radio
In 1983 werd de strip door Han Peekel als feuilleton op radio gebracht, in korte afleveringen van ca. 5 minuten. De stemmen werden gesproken door acteurs, Jan Kruis speelde zelf de rode kater. Het werden kleine, aardige hoorspelletjes, die met de strip zelf niet veel meer te maken hadden. Wel bleek dat Jan Kruis niet alleen een knap tekenaar is, maar ook een goed verteller.
Dit bracht ons op het idee om Jan zelf, in zijn eigen omgeving, de verhaaltjes te laten vertellen en dit te illustreren met de tekeningen.
Uit: Van Strip naar TV (Jan, Jans en de kinderen... een andere opzet), door Wouter Stips - Wordt Vervolgd Presenteert, uitgave: De Koning Boekprodukties, 1985

Meer informatie over het hoorspel
De hoorspelen zijn in 1982 iedere zaterdagmiddag om drie uur 's middags via de TROS op Hilversum 2 te beluisteren, vlak voor het radioprogramma "Han en Alleman" van Han Peekel. De stemacteurs zijn: Tingue Dongelmans, Johan Hobo, Jan Kruis, Esther Mäkel, Lisette Hromadka en Guido Bergman. Productie en regie: Han Peekel (gegevens uit Televizier nr. 14, 3 april 1982).
In 1982 verschijnt er in de Libelle ook een flexidisc (slap grammofoonplaatje) over Snars-repen. De cast is bijna dezelfde behalve dat Jan en Jans nu worden gespeeld door Aart Staartjes en Wieteke van Dort.
tekst: mvdwstrips.nl

Afleveringen op televisie
1985 is het jaar waarop de Fabeltjeskrant terugkeert op het scherm, maar het is ook het jaar waarop Jan, Jans en de kinderen hun overstap naar een televisieserie maken. Iedere maandagavond om 19.00 na de Fabeltjeskrant zendt de TROS op Nederland 1 een vijfminutendurend verhaaltje uit van de strip. Het is geen tekenfilm met stemmetjes, maar een vertellende Jan Kruis in zijn atelier achter de tekentafel, afgewisseld met tekeningen uit de albums aangevuld met nieuwe tekeningen.
tekst: mvdwstrips.nl

De vertaling naar televisie
Jan Kruis moest niet (...) echt stemmetjes maken, maar het verhaaltje beschouwend vertellen.
Na een eerste proef-opname bleek dat de acties die je als lezer van het stripverhaal zelf invult, voor televisie bijgetekend moesten worden. Zo werd elke paginastrip uitgebreid van ca .12 (...) tot ca. 40 tekeningen, waarbij van elke tekening ook details werden gebruikt. Omdat de lijnvoering van Jan Kruis op het beeldscherm anders werkt dan op papier, werden alle tekeningen overgemaakt op cell en opnieuw ingekleurd.
Uit: Van Strip naar TV (De vertaling naar televisie...), door Wouter Stips - Wordt Vervolgd Presenteert, uitgave: De Koning Boekprodukties, 1985
Over de opnamen van de presentatie
Het is altijd belangrijk dat de sfeer tijdens een opname goed is. Bij Jan Kruis werkten we met een klein team. Alle medewerkers waren fan van Jan, Jans en de kinderen. Het gebeurt maar zelden dat de presentatie van een aflevering er in één keer goed opstaat. Tijdens de opname wordt er aan de tekst gesleuteld, de techniek laat het afweten, of er gebeuren buiten merkwaardige zaken waardoor de opname weer over moet.
De locatie waar we Jan's presentatie opnemen ligt midden in de polders, vlakbij een vliegveld. Regelmatig gebeurt het dat Jan midden in zijn verhaal moet stoppen, doordat er een ijverige boer voorbijkomt met een loeiende tractor of dat opnamen worden lamgelegd door laagovervliegende straaljagers.
Bij Jan is het gelukkig zo dat hij bij de dertigste keer het verhaal nog net zo vrolijk vertelt als bij de eerste keer. Voor Jan, Jans en de kinderen nemen we gemiddeld vier afleveringen per dag op. Aan de hand van de presentatie wordt dan later bepaald op welke wijze de tekeningen worden toegevoegd.
Uit: Van Strip naar TV (Over de opnamen van de presentatie...), door Wouter Stips - Wordt Vervolgd Presenteert, uitgave: De Koning Boekprodukties, 1985
Tekenfilmserie
In 2005 zendt de televisiezender Yorin een tekenfilmserie uit waarbij Jan, Jans en de kinderen levende personages worden met stemmen. De filmpjes zijn geregiseerd door Gene Deitch, de in Praag wonende Amerikaanse tekenfilmmaker, die ook bekend is van dertien Tom & Jerry-tekenfilmpjes uit 1961-1962.
tekst: mvdwstrips.nl

Reguliere reeks
De albums zijn niet voorzien van een titel, alleen van een nummer. Vanaf 1974 komt er ieder jaar een deel uit.

Buiten reeks
  • 1 - Het stille verdriet van een grote rooie kater (1982)
  • 2 - Je weet wel kater... (1994)
  • 3 - "Bonjour eenvoudige lieden ..." (1995)

INHOUD

 

Meer informatie

Meer informatie over auteursrechten e.d. vindt u hier.